www.baabar.mn | Шилдэг нийтлэлчдийн клуб

СЭТГЭЛИЙН БОХИРДОЛ

Сүхбаатар 2,795 1

Будда хүмүүс бидэнд сургахдаа “Хүн жаргалыг гаднаас эрээд хэрэггүй, Харин дотроосоо жаргалыг хайж олох хэрэгтэй” гэсэн байдаг. Жаргал гэдэг нь их идэж, их ууж, баян болохыг хэлдэггүй юм. Жаргал гэдэг нь сэтгэлийн амар амгаланг олохыг хэлж байгаа юм. Жаргалтай хүн гэж сэтгэлийн бохирдолоо арилгаж ариусгасан хүнийг хэлж байгаа юм.

THE NAME OF BURKHAN KHALDUN MOUNTAIN

Баабар 5,550 0

This article presents an original interpretation arguing that the name Burkhan Khaldun originates from the Arabic words “Burhan” (proof/evidence) + “Khaldun” (eternal) and comes through Manichaeism. However, in general academic sources and reliable places like Wikipedia, the mountain's name is accepted as “Mountain of God” or “Mountain of Buddha” in Mongolian, and the claim of Arabic origin is not the mainstream view.

БУРУУ ОРЧУУЛГААС БУРУУ УХАГДАХУУН

Баабар 32,706 0

Бид заримдаа орчуулгаар биш ч, үндсэн монгол нэршлүүдийг хооронд нь хольж ойлголт ухагдахууны төөрөгдөл бий болгодог. Хэрээ, турлиах, алагтуу гурвыг, боршувуу, болжмор, бялзуухай гурвыг хооронд нь ялгалгүй дуртайгаараа нэрлэнэ. Үнэндээ шал өөр шуувууд. Үүнтэй адил хөх ба цэнхэр, бор ба хүрэн, бөөрөнхий ба дугуй...? Харьцаа, харилцаа гэсэн шал өөр утгатай үгийг холиод “бэлгийн харьцаа” гэхээр эрхтнээ өөр нэгнийхтэй харьцуулж хэмжээд байгаа юм шиг? Үндэстний гэдгийг ч “үндэсний” гээд бараг дасчих шив дээ. Ганцхан Нэгдсэн үндэстний байгууллагын нэр л зөвөөрөө үлдэж. “Аугаа” гэдэг нь хүчирхэг, гарамгай, уужим, өгөөмөр, гэрэлт, эрчимт гэсэн утгатай, герег гаралтай үг. “Агуу” гэдэг бол том хөндий нүх, эндээс агуй, агуулах гэдэг үгс үүсчээ.

СЭТГЭЛЭЭ САЙЖРУУЛЖ, ГЭГЭЭРЭЛ РҮҮ ТЭМҮҮЛ

Сүхбаатар 4,045 0

Хүмүүс бидний амьдралд элдэв зовлон хямрал тохиолддог. Гэвч хүн зовлон жаргалыг туулж сэтгэлээ өөрчлөн сайжруулж амар амгаланд хүрч байж л амьдрал утга учиртай болдог. Сэтгэл амгалан бол амьдрал амгалан. Амар амгалан өөрөө гэнэт хүрээд ирдэг зүйл биш. Амар амгаланг бясалгалаар олдог юм. Сэтгэлээ өөрчлөхгүйгээр хүн хичнээн шинэ хувцас өмссөн ч, хичнээн амттай хоол идсэн ч юү ч өөрчлөгдөхгүй. Учир иймд хүн сэтгэлээ өөрчлөн сайжруулж, сэтгэлээ амар амгалан болгох нь чухал. Үүний тулд хүн эхлээд сэтгэлийн элдэв хүнд ачаанаас чөлөөлөгдөх хэрэгтэй.

ВЭНЭСҮЭЛЧҮҮД ЦЭЦЭГ БАРИН УГТЛАА

Баабар 34,367 0

Монро номлолын гол утга нь шинэ тивийг эзэлсэн европчуудыг хөөн гаргаад, Өмнөд болон Хойд Америкт оршин суугаа хүмүүсийг империалист ноёрхол дарлалаас чөлөөлөн өөр өөрсдийн тусгаар тогтнолыг нь олгуулах явдал ажгуу. Газар нутгаа тэлэхээр хоорондоо үргэлж байлддаг европчуудын байнгын уламжлалт сурсан дэглэмүүдийн тэмцэл нь саяхан тусгаар тогтносон АНУ-ын үндэснийй эрх ашигт аюул учруулна гэж үзсэнийх.

ЗУЛ САР БА ШИНЭ ЖИЛ

Баабар 40,450 0

Нийгэм чөлөөт тогтолцоонд орсноор элдэв марзан үзэл сүртлийн “арга хэмжээнүүд” алга болсон. Шинэ жил бол нийтийн баяр, заавал хөдөлмөрийн тодорхой хамт олных байх шаардлагаггүй. Цагаан сар хориогүй болсон, энэ бол уламжлал ёсоороо гэрбүл, ах дүү, төрөл садны “дотоод” баяр болон сэргэсэн. Ирж буй 2026 оны Шинэ жилээ эрүүл энх аз жаргалтай, баяр хөөр дүүрэн угтахын ерөөл дэвшүүлье! Сайхан баярлацгаагаарай

МОНГОЛЫН ЭЗЭНТ ГҮРНИЙ ЗАДРАЛ БА ХАЙДУ

Баабар 26,385 0

Хайдугийн гол зорилго нь Өгэдэйн ордыг Их Монголын бусад улстай дүйцэхүйц улс болгон байгуулах хүсэл эрмэлзэл байв. Хайдугийн бий болгосон улс нь Цагадайн хаант улсад онцгой байр суурьтай байсан ч, гол сул тал нь Юанийн их хаантай энх тайван тогтоох боломжгүй байв. Хайдугийн улс төр, цэргийн чадвар нь Цагадайнн хаант улсын нөмөр дор бие даасан Монгол улсаа байгуулж, тогтворжсон ч, нас барсных нь дараа Өгөдэй улсын тусгаар тогтнолыг үргэлжлүүлэх баталгаа хангалтгүй байв. Хайдугийн залгамжлагчид эцэг шигээ нөлөөгүй байсан тул үхснээс нь хойш арван жилийн дотор улс төрийн ихэнх эрх мэдлээ алджээ

ДЭЭРЭМ

Сүхбаатар 22,404 6

Монголд хөрөнгө оруулж их ажил бүтээсэн надад хилс хэрэг тулгаж 8 жил шоронд хоригдох ял өгсөн нь миний санаанд багтахгүй байлаа. Би 78 нас хүртлээ монголын шоронд хатах юм байна л даа. Хамаг хөрөнгөө хөнтөрчихсөн, хилс хэрэгт яллагдсан би яахаа ч мэдэхгүй байлаа. Ямар нүүрээрээ би Япондоо буцаж очих юм бэ. Гэр бүлээ тэжээх хөрөнгө ч үгүй, дээр нь хар тамхины хилс хэргээр шоронд орсон хүн яаж гэр бүлийнхээ нүүрийг харах юм бэ. Япончууд нэр нүүргүй амьдарснаас үхсэн нь дээр гэж үздэг юм

НИКОЛАС МОРТОНЫ “МОНГОЛ ИХ ТҮРЛЭГ” НОМЫН ТУХАЙ

Баабар 19,366 0

Мортон түүхийн ээдрээтэй үйл явдлуудыг нарийвчлан судлаад энгийн уншигчдад сонирхолтой, хүртээмжтэй болгон янзалсан байна. “Монгол түрлэг” нь Монголын эзэнт гүрний нөлөөг дундад зууны үеийн түүхтэй өргөн хүрээтэйгээр холбосон чадвараараа бусад эх сурвалжаас ялгарч, энэ нь тухайн үеийн талаар илүү гүнзгий ойлголттой, сонирхолтой бичсэнээр хүмүүст үнэ цэнэтэй эх сурвалж болж өгчээ.

ЭХИЙН АЧ

Сүхбаатар 3,138 0

Эцэг эхийнхээ ачийг хариулахын үлгэрийг Бурхан багш биеэрээ үзүүлсэн билээ. Зургаан зүйл амьтны төрлөөс хүний төрлийг олно гэдэг үлгэрлэвээс, зүүний үзүүрийг дээш хандуулаад дээрээс нь юнгар будааг цацваас зүүний үзүүрт тогтсон юнгар төдий машид ховор юм. Ээждээ шүүдрийн усаар цай чанаж өргөвөөс нэг удаа л босож хөхүүлсэн ачийг хариулна гэж монголчууд хэлдэг. Эцэг эхийн ачийг хариулах шиг бэрх зүйл ертөнцөд үгүй билээ. Бурхан багш төгс гэгээрлийн хутгийг олоод олон шавь нартаа дээдийн номыг зааж байх нэгэн цагт эхийнхээ ачийг санан хаана буйг болгоовоос гучин гурван тэнгэрийн оронд байсанд гучин гурван тэнгэрийн оронд морилон дөчин тав хоног хайлан хурж нийт гурван сар тэнгэрүүдэд ном номлож эхийнхээ ачийг хариулаад намрын адаг сарын хорин хоёронд олон тэнгэр нараар үдүүлэн Замбуутивд эргэн залран ирсэн түүхтэй.

ОЮУНТНУУД ХЭМЭЭХ БААСТАЙ БУРХАД

NEPKO 11,459 0

Пол Жонсон “Энэхүү номоор хүн төрөлхтөнд ажил хэргээ хэрхэн явуулах талаар зөвлөгөө өгсөн зарим нэг суут сэтгэгчдийн ёс суртахуун ба үнэлгээний чадамжинд дүн шинжилгээ хийсэн бөлгөө” гэж номоо эхлүүлсэн бөгөөд зорилгоосоо хазайгаагүй. Жан-Жак Руссо, Перси Биши Шэлли, Карл Маркс, Хэнрик Ибсэн, Лев Толстой, Эрнэст Хэминвэй, Бэртолт Брэхт, Бэртран Рассэл, Жан Пол Сартр, Эдмүнд Вилсон, Виктор Голланц, Лиллиан Хэллман нарыг хүн талаас нь гарган харуулжээ.

МОНГОЛ ТҮРЛЭГ

В.Ганзориг 6,370 3

Английн түүхч, багш бөгөөд Дундад зууны Ойрхи Дорнод, ялангуяа Загалмайтны аян дайн, Монголын эзэнт гүрний түүхээр мэргэшсэн судлаач, Ноттингем Трент Их Сургуулийн түүхийн доктор, дэд профессор Николас Мортонтой ярилцлаа. "Syndicate Talk-Exclusive" нэвтрүүлгийн 27 дахь дугаар дээр Лондон хотод хамтран ажилласан Монгол Улсаас ИБУИНХУ-д суугаа ЭСЯ болон "Азаа" студиод талархал илэрхийлье.

#монгол #түүх #ойрхи дорнод

ИОСИФ БРОДСКИЙГ ШҮҮСЭН ХУРАЛ (3)

Баабар 22,651 0

Шүүх ажиллагааг нэгд нэгэнгүй тэмдэглэж авсан сэтгүүлч Фрида Вигдоровагийн бичлэг удалгүй тархан барууны орнуудад олон хэлээр орчуулагдан гарснаар Бродский дэлхий даяар алдаршин, түүний найргууд гадаадад үй олон уншигч, бишрэгчидтэй болжээ. Тун эвгүй байдалд орсон Зөвлөлт засаг хоёр жилийн дараа Бродскийг ялаас чөлөөлөн суллажээ. Харин түүнд галзуугийн больницид хэвтэж эмчлүүлэх, эсвэл өөрийн хүсэлтээр гадаадад дүрвэх санал тавьсан ажээ. 1972 онд “өөрийн хүсэлтээр” эх орноосоо хөөгдсөн түүнийг АНУ-д дүрвэж очингуут нь ердөө дунд сургуульд долоон жил суралцсан Бродскийг нэртэй их сургуулиуд утга зохиолын багшаар булаацалдан урив. Тэрээр 24 жилийн турш Америк болон Британийн их сургуулиудад профессороор ажилласан. 1987 онд Иосиф Бродскийд “яруу тунгалаг тод найраг” гэсэн тодорхойлолтоор утга зохиолын Нобелийн шагнал хүртээжээ. 1940 онд төрсөн Бродский 1996 онд зүрхний шигдээсээр нас барсан.

ИОСИФ БРОДСКИЙГ ШҮҮСЭН ХУРАЛ

Баабар 29,496 0

Хожмын утга зохиолын Нобелийн шагналт аугаа найрагч Иосиф Бродскийг 1964.2.18-нд нийгмийн хөдөлмөрөөс зайлсхийж паразит амьдралаар биеэ авч явсан хэргээр шүүжээ. Хэдийгээр тэрээр 15 наснаасаа ажил хөдөлмөр хийсэн боловч олон удаа ажлаа сольсон ба завсар хооронд нь тасалдсан учир нийгмийг шимэгчилж амьдарсан хэмээн буруутгагджээ. Хуралд шүүгч нь яллагч-прокурорын үүрэг гүйцэтгэв Шүүх ажиллагааг сэтгүүлч Фрида Вигдорова тэмдэглэж авсан байна.

Каннын Арслангууд

В.Ганзориг 3,510 0

Дэлхийн бүтээлч салбарын ноён оргилд зүйл ёсоор тооцогддог, хамгийн том креатив фестиваль болох алдарт “Каннын Арслангууд наадмын Лондон хотноо байрлах төв оффисоос нэвтрүүлгийнхээ ээлжит шинэ дугаарыг хүргэж байна. Энэ удаагийн зочноор “Каннын Арслангууд” наадмын шагнал хариуцсан захирал хатагтай Мариан Бранелли уригдлаа.

#маркетинг #канн #бүтээлч үйлдвэрлэл #каннын арслан

Мөрөөдөж сурцгаая!

В.Ганзориг 5,368 0

Энэ жилийн “Дэлхийн шилдэг сурагч”-аар 18 настай энэтхэг хүү Adarsh Kumar 148 орны 11 мянган сурагч дундаас шалгарч, 100 мянган ам.доллараар шагнууллаа. Шагнал гардуулах ёслолын үеэр түүнтэй хийсэн ярилцлагыг та бүхэнд толилуулж буйг хүлээн авна уу!

#боловсрол #сургууль #боломж

ДИВААЖИНГИЙН ОРОН

Сүхбаатар 4,009 2

Хүний төрөл бол билиг ухаантай гэдгээрээ сайн төрөл мөн. Гэхдээ хүн хичнээн олон дахин эхийн хэвлийд хүний төрөл авч төрсөн ч гэсэн эцэстээ олон дахин үхэх болдог. Сансарт төрнө гэдэг үхнэ гэсэн үг. Буддын сударт “Хорвоод хүн төрсөн л бол ханахгүйн гэм, биеийг ахин дахин орхихын гэм, ахин дахин төрөл залгахын гэм, нөхөр үгүйн гэмтэй, мөн төрөх, өтлөх, өвдөх, үхэхийн зовлонтой” хэмээн бичсэн байдаг. Тэхлээр хүн гэдэг амьтан охорхон наслаад олон дахин төрөл авч олон дахин үхнэ гэдэг тийм ч сайн зүйл биш.

ҮЛ МЭДЭГДЭХ НИСДЭГ БИЕТ

Сүхбаатар 6,755 3

2023 оны 5-р сарын 31-ны өдөр АНУ-ын NASA “1996-2023 оны хооронд болсон сансрын үл мэдэгдэх үзэгдлийн тухай” хэвлэлийн бага хурал хийжээ. Энэ хугацаанд мэргэжилтгүүд сансрын нийт 10 000 үл мэдэгдэх үзэгдлийг албан ёсоор бүртгэжээ. Эдүгээ АНУ-ын Засгийн газрын мэдэлд үл мэдэгдэх нисдэг биет 30 ширхэг , харь гаригийн 20 хүний цогцос байгааг тус улсын лабораторид судалсаар байгаа ажээ

БИД ЯЛАВ

Баабар 35,174 0

Шинэ Монголын түүхэн дахь Монголын армийн хамгийн өндөр ач холбогдолтой үйлс нь 1945 оны чөлөөлөх дайнд Монгол улс оролцсон явдал юм. Германы нацизм, Японы милитаризмыг ялан, хүний түүхэн дахь хамгийн цуст дайныг эцэслэсэн энэхүү түүхэн баатарлаг үйлсээр энх тайван тогтоосон явдалд Монгол улс оролцсоноор өөрийн тусгаар тогтнолыг даян дэлхийд хүлээн зөвшөөрүүлэх үүд хаалга нээгдсэн билээ. Чөлөөлөх дайнаас хэдхэн сарын дараа мөнхийн хоёр аварга хөрш болох Зөвлөлт холбоот улс ба Бүгд найрамдах Хятад улс нь Монгол улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрсөн юм.

САНСАРЫГ ГЭТЭЛЦГЭЭЕ

Сүхбаатар 3,896 3

Хүмүүс бид сансар гэж юү юм бэ, сансар ямар шинж чанартай юм бэ, сансарыг хэрхэн гэтлэх вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй. Бидний амьдардаг энэ галактикийг сансар буюу самсара гэдэг. Сансарт тэнгэр, асур, хүн, адгуус, бирд, там гэсэн 6 төрөлтөн өөрсдийн үйлдсэн үйлийн эрхээр эргэлдэн оршино. Үүнээс хүн төрөлтөн, адгуус төрөлтөн хоёр зэрэгцэн орших дэлхий нь Замбуутив буюу "Хүсэлт орчлон" гэгддэг.

Таны бүтээсэн аяллын дурсамжийг хэн ч булааж чадахгүй!

В.Ганзориг 8,008 1

Хайнан арал руу шууд нислэгтэй болсноос хойш нийт 1200 гаруй монголчуудад үйлчлээд буй “Нью Жуулчин Турс” компанийн Хайнан арал дээрх хөтөч Боржигон овогтой Бадамлянхуатай ярилцлаа.

#хайнан #аялал #жуулчлал

Буддын шашин ба бид

В.Ганзориг 38,369 4

Манай нэвтрүүлгийн тусгай дугаар Гандангаас та бүхэнд хүрч байна. Нэвтрүүлгийн зочноор МБШТөв-Гандантэгчэнлин хийдийн ХМОНХ тэргүүлэгч, Лэгмон сангийн тэргүүн, гэвш А.Батцэнгэлийг урьлаа.

#буддизм #будда #шарын шашин #богд зонхова #богд

МОНГОЛ ХЭЛЭНД НЭВТЭРСЭН ЗЭЭЛДМЭЛ ҮГИЙН ТАЙЛБАР ТОЛЬ

Баабар 26,356 0

Хэдийгээр монгол хэлэнд хожуу нэвтэрсэн боловч аяндаа дуудлагаа даган монголжиж, тэгж хэлдэг төдийгүй бичдэг болсон цөөнгүй үгийг монголжсон хэлбэрээр нь энэ толины толгой үгэнд авлаа. Эсээ, хаминдаа, амаржий, хааз, ёонкос, коонс, сээвс гэх мэт. Монгол хэлэнд эгшиг зохицох ёс гэж нэг онцлог бий. Энэ нь үгэнд орсон эгшгүүд нэг төрөл болон журамлагддаг буюу нөхцөл, дагаврууд нь эгшиг зохицох ёсыг даган залгагдана гэсэн үг юм. Наад зах нь нэг үгэнд а авиа э, о зэрэг авиатай хамтардаггүй, эгшгүүд аль нэг тийшээ шилжин журамлагддаг. Отвертка – автийрк, одъяал – адяал, комендант – хаминдаа гэх мэт.

АЗИЙН ЗАГАЛМАЙН ШАШИНТНУУДЫН ТҮРЛЭГ

Баабар 27,980 0

Азийн ихэнх орнуудад загалмайн шашинтнууд хүн амын цөөнх гэж тооцогддог ч тэдний нийгэмдээ үзүүлэх хүчтэй нөлөөлөл үүнийг үгүйсгэж байна. Өмнөд Солонгосын номлогчид дэлхийн хамгийн идэвхтэй хүмүүсийн тоонд ордог. Өмнөд Солонгосын кардинал Лазарус Ю Хөнь Сикийг дараагийн папаар томилох боломжтой гэж үздэг. Загалмайн шашин нь боловсролын салбарт, мөн бүс нутгийн элитүүдийн дунд эзлэх жингээрээ илүү байдаг. Дайны дараах Японы Ерөнхий сайд нарын ес нь загалмайн шашинтан байсан, үүнд тус улсын одоогийн удирдагч Ишиба Шигиру багтжээ. Христийн шашны нөлөө ялангуяа Өмнөд Солонгост тод илэрдэг. Тус улсын дайны дараах ерөнхийлөгч нарын 70 орчим хувь нь загалмайн шашинтай байсан бол их дээд сургуулийн гуравны нэг орчим нь христийнхэн.

ГАГЦХҮҮ ЦАГ ХУГАЦАА Л БҮХНИЙГ ЗАСНА

Баабар 38,709 0

Хорь гаруй жилийн өмнө сонинд өгч байсан ярилцлагаа оллоо. Урьд нь тэр сониноос өөр дахиж хаана ч хэвлэгдээгүй ярилцлага байна. Зүгээр л сонируулж байна. Цаг хугацаа улирах хэрээр нийгэм ч их өөрчлөгджээ. Хүмүүсийн орчиноо үнэлэх үнэлэмж ч их өөрчлөгдөж.

Сувд, бас “од шүүрсэн” түүх

Жаргалсайхан 5,253 0

Бахрейны эдийн засаг төрөлжсөн ба газрын тос, байгалийн хий эдийн засгийн 18 хувийг бүрдүүлдэг нь хөрш орнуудтай харьцуулахад бага. Санхүүгийн үйлчилгээ эдийн засгийн 17 хувийг эзэлдэг, исламын банк, хөрөнгө оруулалтаар Булангийн бүсийн гол төв. Аж үйлдвэрлэл 14 хувийг эзэлдэг, хөнгөн цагааны үйлдвэрлэлээр дэлхийн зах зээлийн 11 хувийг хангадаг. Аялал жуулчлал, худалдаа өндөр хөгжсөн, жилд 11 сая гаруй жуулчин хүлээн авдаг.

Чихрийн шижин бол өвчин биш эмгэг юм

Сүхбаатар 8,034 3

“Чихрийн шижин бол өвчин биш, эмгэг юм” гэдэг үгийг би анх 2024 оны 9-р сард А.Буяндэлгэр эмчээс сонсож билээ. А.Буяндэлгэр эмч бол АНУ-ын доктор Ричард Бернштейны чихрийн шижинг хэвийн хэмжээнд бууруулдаг аргыг Монголд нутагшуулсан сайн эмч юм билээ. А.Буяндэлгэр эмчийн тэр үг бол яахын аргагүй үнэн үг юм байна.

Тосон энержи ДЦС-ын Гүйцэтгэх захирал М.Түвшинбат: ДАРААГИЙН ТӨСЛҮҮД МАНАЙХААС ЦАХИЛГААН АВЧ ЭХНИЙ ГАЛАА ӨГНӨ

Батбаяр 14,108 5

Тосон энержи ХХК-ийн Дулааны Цахилгаан Станц 12 дугаар сарын 29-ний Богд хаант улсыг тунхагласан өдөр зуухандаа анхны галаа асааж, 2025 оны нэгдүгээр сард Төвийн эрчим хүчний нэгдсэн системд холбогджээ. Завханы Тосонцэнгэлд баригдсан Тосон ДЦС-ыг Жем Групп ХХК өөрийн хөрөнгө оруулалтаар байгуулаад байна.

БУРХАНД ХАЛДАЖ БУГИЙГ НҮЦЭГЛЭГЧ

Баабар 39,001 0

... Хүүхэд гэдэг амьтны өмгөөлөл хамгаалалгүй байдал, явах газар, очих хүнгүй тэдний сахиус шиг ариун итгэмхий зан тамлагчдын хорхойг хүргэдэг, тэдний бузар цусыг дэвэргэдэг. Шуламд хувирсан хүн даялангуяа хүүхэд тамлах дуртай. Өмгөөлөл хамгаалалгүй, ядарсан буурай болгоныг тамлаж бахаа хангадаг эрлэг...

Давосын чуулган

В.Ганзориг 4,392 0

55 дахь удаагийн Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумын үеэр хийсэн манай нэвтрүүлгийн хоёр дахь тусгай дугаар Давос хотоос хүрч байна. Энэ том хуралд Монгол Улсаас шалгаран урилгаар оролцсон Global Shapers Community Ulaanbaatar Hub-ийн энэ жилийн куратор Б.Бат-Оргилтой ярилцлаа.

#давос #дэлхийн эдийн засгийн форум

Бусад 9,051 нийтлэл байна