www.baabar.mn | Шилдэг нийтлэлчдийн клуб

СЭДЭВ ХӨНДӨХ ТУХАЙ - ГҮЮГ ХААНЫГ ХЭН ХӨНӨӨСӨН БЭ?

Б.Батбаатар 2,983 0

Гүюг хэн байсан бэ? П.Карпини “Гүюг хаан дунд зэргийн нуруутай, маш хэрсүү ухаалаг, хэтэрхий зальжин, буурьтай бас ихэмсэг зантай, эцэг өвгөдийн гэрээслэлд үнэнч, хаан төрийн ёс журмыг хатуу баримтлагч хүн байв” гэж тэмдэглэжээ. Гүюгийг Их хаанд өргөмжилсөн ёслолд биеэр оролцсон Карпинигийн тодорхойлсныг шууд авч үзэх нь зүйтэй.

Хөдөлмөрийн шинэ сайдын анхааралд

Б.Батбаатар 1,544 0

Улсын Их Хурлын 2024 оны сонгуулийн дараа байгуулсан Засгийн газрын гишүүн, Хөдөлмөрийн сайдад хандаж 2024 оны 8 сарын 20-ны өдөр дараах нийтлэлийг бичиж байжээ. Улсаа хөгжүүлнэ гэвэл хүндээ анхаарах, хөдөлмөрийн зах зээлээ хөгжүүлэх нь зүй. Газар, хөдөлмөр, капитал, менежмент, технологи...

МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧОО - АМАН БА БИЧГИЙН ХОЛЬЦ

Баабар 22,707 0

Нэг үгэндээ “Анхнаасаа бичиг байгаагүй” гэдэг нь бүр боломжгүй биш, гэхдээ гол тайлбар биш. Илүү магадлалтай нь аман уламжлал дээр суурилсан, дараа нь бичгээр эмхэтгэсэн бүтээл. Монголын нууц товчоо бол аман уламжлал ба бичгийн зохиомж хоёрыг хослуулсан маш онцгой эх сурвалж. Тиймээс дотор нь “аман шинжтэй хэсэг” болон “бичгийн боловсруулалттай хэсэг” хоёулаа тод ялгардаг. Аман шинж давамгай хэсгүүд гэдэг нь ам дамжин уламжлагдсан, ярианы хэлбэр илүүтэй хэсгүүд.

ӨӨРИЙГӨӨ ЧӨЛӨӨЛ

Сүхбаатар 4,690 3

Хорьдугаар зууны эхэнд хувьсгалчид “Феодалууд, хөрөнгөтөнүүдтэй тэмцэж ард түмнийг дарлагч ангиас чөлөөлж коммунизмыг байгуулна” гэсэн мулгуу зорилго тавьж баахан дайн тулаан хийв. Тэрхүү коммунистуудын өдөөсөн харгис дайн, зэвсэгт халдлагад нийтдээ 100 сая хүн амь насаа алджээ. Тэрхүү коммунистуудын чөлөөлөлт нь эцэстээ коммунизмын боолчлол болоод дууссан даа. Орчин үед ч гэсэн хорин нэгдүгээр зуун гарчихаад байхад коммунистууд болон исламистууд дайн өдөөж бусад руу дайрсаар байна. Оросын төрийн тэргүүн Украиныг нацистуудаас чөлөөлнө гээд 4 жил дайн хийж байна, Ираны төр шашны тэргүүн жагсаал цуглаан хийсэн ард түмнээ “Бурханы дайсан” хэмээн зарлаж аллага үйлдсээр байна. Хамгийн зөв зорилго бол хүн бусдыг чөлөөлөх биш, өөрийгөө чөлөөлөх хэрэгтэй.

Цахилгааны үнэ нэмэх асуудалд эргэцүүлэх нь

Б.Батбаатар 1,988 0

Цахилгааны үнийг нэмэх асуудалд эргэцүүлсэн нийтлэлийг 2024 оны 10 сарын 26-нд бичиж байжээ. Түүнээс хойш нэг жил хагасын хугацаа өнгөрчээ. Эрчим хүчний үнэ нэмээд ямар өөрчлөлт гарав? Дүгнэлтийг уншигчдад үлдээж байна.

ЧИНГИС ХААНЫ ТӨРСӨН ӨДӨР ЭНЭ ЖИЛ ХЭЗЭЭ ВЭ, ДАРАА ЖИЛ ХЭДЭНД ВЭ?

Б.Батбаатар 3,183 0

Чингис хааны төрсөн өдрийг ирэх жилүүдэд хэзээ хэзээ тэмдэглэх вэ, билгийн тооллын өвлийн тэргүүн сарын шинийн 1-ний өдөр аргын тооллын хэдэн байж таарах вэ. Үүнийг мэдэж, шууд хэлэх хүн тун цөөхөн. Асуудлын гол зангилаа бол энэ юм. Шууд хэлбэл, Чингис хааны төрсөн өдөр Монголын өсвөр залуу үеийнхэнд “бүрхэг” хэвээр үлдчихлээ.

ЭРДЭНЭТЭЭС ЭХЭЛБЭЛ ЗОХИХ САНААЧИЛГА

Б.Батбаатар 3,388 1

Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, ардын уран зохиолч, төрийн шагналт, соён гэгээрүүлэгч, төр нийгмийн зүтгэлтэн, доктор профессор, 20 дугаар зууны манлай сэтгүүлч Лодонгийн Түдэв агсан “Зэс хэрэглэхийн гайхамшиг” нийтлэлдээ “зэс эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн бэлэн сувилагч байсан” гэж онцолжээ.

АРТЕМИС - САРНЫ БУРХАН

В.Ганзориг 4,808 1

Orion хөлөг сарыг амжилттай тойрч ирэн хүн төрөлхтөн дэлхийгээс хамгийн хол зайд хүрсэн дээд амжилтыг тогтоолоо. Энэхүү нислэг нь Америк 2028 онд, Хятад 2030 онд саран дээр буух бэлтгэл ажил болов. Дараагийнх нь Ангараг байх болно гэдгийг НАСА зарлав.

“Монголын говийн Лас Вегас” – “Ханговь” ихэр хотыг мөрөөдье

Б.Батбаатар 3,069 4

Ханбогд, Цогтцэций сумдад тус бүрт нь “хот” байгуулж, хооронд нь хурдны авто зам болон төмөр замаар холбоод “Ихэр хот” байгуулъя. Монголын говиор салхи татуулан давхиад нэгээс нөгөөд нь хүрчихнэ. Нийгэм, эдийн засаг, дэд бүтэц, орчны хувьд нэгнээ тэтгэх, харилцан нөхөх, хослон хөгжих “Ихэр хот”.

ЧОЙБАЛСАНГИЙН СЭЖИГТЭЙ ҮХЭЛ

Баабар 24,814 0

Чойбалсангийн хамт “ардын” Монголын нэг эрин улиран одов. Тэрээр монголчуудын уламжлалтай холбоотой үндэстний дээдсийн сүүлчийн төлөөлөгч байсан бөгөөд монгол түмнийг нэгтгэхийг эрмэлзсэн сүүлчийн тэмцэгч байлаа. Ингээд хувьсгалын дараа өсч бойжсон, ард түмнийхээ түүхийг мэддэггүй, үндэсний соёлоо үгүйсгэдэг, зөвлөлтийн аль л базаахгүй загварыг үлгэр болгон хүмүүжсэн үеийнхэн болох жинхэнэ мангуурагчид засгийн эрхийг авлаа.

ГАДНАХ ТӨРХ БУС ДОТОРХИ СЭТГЭЛЭЭ САЙЖРУУЛЪЯ

Сүхбаатар 5,037 0

Сэтгэлээ сайжруулахгүй бол дараа төрөлдөө гурван муу заяанд унах аюултай. Гүрү римчүүчийн “ Та одоо юү хийж байна, өмнөх төрөлдөө ч ийм юм хийж байсан, дараа төрөлдөө ч ийм зүйл хийнэ” гэсэн байдаг. Тэхлээр одоо цаг дээр амьд байгаа дээрээ буян, номыг үйлдэхгүй бол муу заяанд унах аюултай юм байна шүү гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Буддагийн зүрхэн тарни “ Ум Мүни Мүни Маха Мүни Еэ Суухаа” гэдэг тарни бол “Сэтгэлээ жолоод, жолоод дахин сайн жолоод” гэсэн утгатай юм шүү. Иймд хүмүүс сэтгэлээ сайжруулж байж зөв замдаа орно, боди сэтгэлийг олж байж гэгээрнэ гэдгийг сайтар санах хэрэгтэй. Жаргалыг гаднаас эрдэггүй, дотроосоо эрдэг юм. Амар амгаланг гаднаас эрдэггүй, дотроосоо эрдэг юм. Сэтгэлийн амар амгаланг олсон хүн жаргалтай байдаг. Учир иймд хүмүүс бид гаднах төрх гэхээсээ илүү дотоод сэтгэлээ сайжруулж гэгээрүүлэх нь чухал юм.

13 дугаар зуун - Монголын зуун: Эх түүхийн ой санамжийг хойч үедээ мөнхөд уламжлуулах саналын тухай

Б.Батбаатар 5,386 0

13 дугаар зуун - Монголын зуун. Монголчууд бид гайхамшигтай түүхтэй. Гэвч бидний эх түүхийг өмчлөх, булаацалдах, өөртөө хамаатуулахыг хичээж байгаа зарим улс орны бодлого, түүхчдийн санаархал идэвхжиж байгаа нь харамсалтай. Үүнд бодитой няцаалт өгөх шаардлага үүсээд олон жил болжээ. Нөгөө талаар эх түүхээ үл ойшоох, улс үндэстнээрээ бахархах эх оронч үзлийг үеэ өнгөрөөсөн, улирсан баларсан, хоцрогдсон, хуучирсан гэж үзэх хандлага өсвөр залуу үеийнхэнд байж болохгүй.

##түүх ##13дугаарзуун ##чингисхаан ##өгөдэйхаан ##батхаан ##хубилайхаан ##мөнххаан ##гүюгхаан ##монголчууд ##монголынтүүх

Алдаагаа давтахгүй байх нь чухал

Б.Батбаатар 2,526 1

Монгол орныг анх удаа зорьж ирсэн гадаадын аялагч, жуулчдын анхны сэтгэгдэл Чингис хаан олон улсын нисэх онгоцны буудлаас эхэлж, Улаанбаатар хүртэлх хурдны замын туршид үргэлжилнэ.

##түүх ##төлөвлөлт ##аялалжуулчлал ##талнутаг

Meet in Mongolia санаачилгын тухай

Б.Батбаатар 2,048 0

Экспортын чиг баримжаатай аж үйлдвэрийн салбарыг хөгжүүлэх зорилгоор германчууд “Made in Germany”, япончууд “Made in Japan” бодлогыг амжилттай хэрэгжүүлсэн. Олон улс орон “Made in …” бодлогыг шууд хуулбарлан онож алдаж явна. Харин Энэтхэгийн Ерөнхий сайд Нарендра Моди “Make in India” санаачилгыг хэрэгжүүлж амжилт олж байна. Олон улсын худалдаа, эдийн засгийн харилцаанд салбар дундын уялдааг хангаж, глобал нэмүү өртгийн сүлжээнд тогтвортой хөгжих асуудал нэн чухалд тавигдаж байгаа юм. Харин Монголчууд бид “Meet in Mongolia” санаачилга дэвшүүлж, хэрэгжүүлж чадах болов уу.

ЭШЛЭЛИЙН СОЁЛ

Баабар 31,750 0

Ялангуяа шинжлэх ухааны бүтээлд эх сурвалжийн үнэн бодит эшлэл үгүй бол үнэ цэнгүй болдог. Эшлэл бол уг бүтээлийн үнэн зөвийн баталгаа болох төдийгүй өнөө үед энэ нь нэгэн зайлшгүй дагалдах соёл болон хөгжжээ. Эшлэл мөн оюуны өмчид хамаардаг. Хэдэн жилийн өмнө Колумбын их сургуулийн профессор эшлэлээс болж ажлаасаа халагдаж байв. Тэрээр өөрийн бүтээлдээ жагсаасан олон эшлэлийг бусдын олж илрүүлсэн зүйлсийг өөрөө олж мэдсэн маягтайгаар өөрөөсөө эшилснээр буруудсан. Оюутнууд нь матсан гэсэн.

Өгөдэй хааны үлдээсэн өвийг өнөөгийн Монголчууддаа уламжлах тухай

Б.Батбаатар 4,363 1

Чингис хааны үндэслэн байгуулсан Их Монголын эзэнт гүрний гал голомтыг сахисан өнөөгийн Монгол Улсын төрийн тэргүүн Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан зүтгэлтнүүд маань Өгөдэй хааны адил засагласан хугацааныхаа туршид Монгол Улсдаа, ард түмэндээ хийж хэрэгжүүлсэн, оносон, алдсанаа өөрийн гараар бичиж, өөрийгөө дүгнэж үлдээдэг байгаасай. Хожим сонгогдох төрийн зүтгэлтнүүд үүнийг бодож зүтгэлтэй ажиллаасай, өөрийн нэрээр засаглал соёлын өв үлдээгээсэй гэж хүснэм.

##засаглал ##төр ##улстөр ##түүх ##үндсэнхууль ##тогтолцоо ##зүтгэлтэн ##хаан ##өгөдэй ##өв

УУЛЫН ӨВГӨН АЛИ ХАМЭНЭЙ

Баабар 31,693 0

Уулын өвгөн гэх террорист улс санаачлагчийн тухай домог ам дамжин яригддаг байсныг Хятад руу аялах замдаа сонссон Марко Поло “Орчлонгийн элдэв сонин” номондоо хэлж бичүүлснээр Хасан ибн Саббахыг хүн төрлөхтөн мэдэх болжээ. Марко Пологийн хэлснээр Сабба шавь нартаа дарс, үзэсгэлэнт олон хури, хиймэл цэцэрлэг үзүүлж, энэ бол диваажин бөгөөд хэрэв тэд түүний хүслийг биелүүлбэл тийшээ очих болно гэж үнэмшүүлжээ.Ийнхүү цаашид 200 жил үргэлжлсэн аймшигт террорист байгууллага үүсгэн байгуулагдах гараа эхэлсэн гэдэг.

КИССИНЖЭРИЙГ МОНГОЛ ХЭЛЭЭР ОРЧУУЛАХУЙ

Баабар 24,932 0

Кисинжэр бол сая сая уншигчтай алдартай зохиогч. Улс төр, аюулгүй байдал дипломат бодлогын талаар хэдэн арван ном бичсэнийг дэлхий даяараа уншдаг. Түүний бичсэн номоос Дипломат үйл ажил (Д. Чулуундоржийн орчуулга), Хятад (Г. Батсүхийн орчуулга), Дэлхийн дэг журам (А. Алимаагийн орчуулга), Удирдахуй (Т. Ариунсанаагийн орчуулга) гэсэн хамгийн алдартай бүтээлүүд монгол хэлнээ орчуулагдан уншигчдын гар дээр хэдийнээ очсон.

ХОРВООД ХҮН ЗОВОХ БУС, ЖАРГАХ ГЭЖ ИРДЭГ

Сүхбаатар 5,000 1

Жаргалын замд уур, шунал хоёр их саад болдог. Монголчууд “Уул морийг зовооно, Уур хүнийг зовооно” гэдэг. Шуналтай хүн зовлонтой. Муу бодолтой хүн зовдог. Сайн бодолтой хүн жаргадаг. Буян үйлдвэл жаргал ирдэг. Нүгэл үйлдвэл зовлон ирдэг. Сэтгэл ханамжгүй хүн бол зовлонтой л хүн гэсэн үг. Сэтгэл ханамжтай хүн амар жаргалтай хүн. Жаргалтай хүнд айдас, горьдлого, уур, шунал, хардалт, харуусал байдаггүй юм. Хүн сэтгэлээ номхруулж чадахгүй бол хүний сэтгэл яг л намрын царцаа шиг энд тэнд үсчиж байдаг. Жаргалтай хүн гэж сэтгэлийн амар амгаланд хүрсэн хүнийг л хэлээд байгаа юм.

ИЛОН МАСКИЙН УХААЛАГ ОРОН СУУЦ ҮЙЛДВЭРЛЭГДЭЖ БАЙНА

Сүхбаатар 4,883 5

Илон Маскийн бүтээсэн орчин үеийн ухаалаг орон сууцны үнэ хуучин автомашинаас ч хямд үнэтэй буюу нийт 7999 ам долларын үнэтэй ажээ. Энэ бол дэлхийн хамгийн хямд үнэтэй тохилог, ухаалаг, авсаархан орон сууц сууц юм. Ийм хямд үнэтэй орон сууц дэлхийд өмнө нь гарч байгаагүй юм.

ТЭМҮҮЖИН НЭР

Баабар 25,399 0

Монгол болон түрэг хэлэнд “р” авиа маш тод дуудагддаг. Хэрэв Тэмүүжингийн нэр “төмөр” буюу “тэмүр” юм бол хэлний энэ хурц тод дуудагддаг “р” авиа яагаад “алга” болов? Чингис хаан 1206 онд буюу дөчин нас гартлаа Тэмүжин нэртэй байсан бол тэр үе хүртэл монголчууд түүний нэрнээс “р” авиаг нь хасаад Тэмүжин гэж дууддаг байсан баймааргүй? 1240 он буюу Чингис хааныг нас барснаас ердөө арав гаруйнхан жилийн дараа зохиогдсон Монголын нууц товчоонд нэрийг нь “мартаад, будилаад” Тэмүржинг Тэмүүжин болгон өөрчилсөн байж болох уу?

МОНГОЛЫН ТҮҮХ НОМЫН ТУХАЙ ТОВЧХОН

Баабар 26,317 0

Эдгээр болон өөр бусад эх сурвалж, архивийн материал, судлаачдын бүтээлийн ачаар Монголын түүхийн олон жил ил гараагүй илүү бодит мэдээлэлтэй “Монголын түүх” бүтээл маань бичигдсэн билээ. “The fact is more important than truth” гэсэн тонгоруулсан тохуурхал зүйрлэл байдаг. Итгэл үнэмшил үнэнийг үгүйсгэж чаддаг. Хаалттай нийгэмд худал хуурмагийг он удаан жил албадан давтаж тархи угаахад итгэл үнэмшил болон хувирна. Өөрөөр хэлбэл худал хуурмаг нь үнэн болж хувирна гэсэн үг. Ийм тохиолдолд баримт л илүү барьцтай.

ӨВЧНӨӨ ЯЛСАН ХҮН ӨӨРИЙГӨӨ Ч ЯЛЖ ЧАДНА

Сүхбаатар 3,827 0

Өвчин бол үйлийн үр хэмээн буддын сударт бичжээ. Энэхүү үйлийн үр болсон өвчнөө хүмүүс ялж чадаж байна уу. Өвчин яагаад хүмүүсийг сүүдэр шиг дагадаг юм бэ?

МОНГОЛ БА ТҮРЭГ ХЭЛНИЙ ХОЛБОО

Баабар 20,319 0

Фудоны их сургуулийн эрдэмтэд Зүүн Азийн хүмүүсийн нүүдэл, гарвалийг митохондрын ДНХ судалгаагаар сонирхолтой зүйл илрүүлсэн. Дөчин мянган жилийн өмнө Африкаас гарч нүүсэн хүмүүсийн зарим нь өнөөгийн Энэтхэг-Хятадын хойгт 30 мянган жилийн өмнө ирж суурьшжээ. Тэдний зарим нь эх газраар хойш нүүж өнөөгийн Шар мөрний сав газар суурьшсанаар хожмын хятад-төвд язгуурын хүмүүсийн уг сурвалж болсон байна. Нөгөө нэг хэсэг нь далайн эрэг даган хойшилсноор өнөөгийн Манжуурын нутагт ирж суурьшсанаар хожмын алтай язгууртан хүмүүсийн эх сурвалж болсон гэдэг.

МОНГОЛЫН ТҮҮХИЙГ ЗОХИОСОН НЬ

Баабар 34,903 0

“История МНР” хэмээх энэ номд түүхийн үнэн тун ховор, бараг тэр чигээрээ гүтгэж, гуйвуулж, харлуулж бичсэн зохиомол эд. Хожим редакцид бүртгэгдсэн академич Дамдинсүрэн “Хэрэв Монголын нийгэм, ард түмэн Чингисийн үед доройтон ядуурсан, дараа нь манжийн үед улам доройтсон, тэгээд автономын үед бүр дордсон юм бол Чингисээс өмнө аль нэг газар маш баян тарган аз жаргалтай байсан болж таарч байна” гэж егөөдөн хэлсэн байдаг. Үнэндээ энэ номын жинхэнэ Ерөнхий редактор, найруулагч удирдагч нь тухайн үеийн МАХН-ын дарга Цэдэнбал, ЗХУ-аас БНМАУ-д суух элчин сайд Прохов нар болж таарах нь энэ өгүүллээс харагдаж байна.

СЭТГЭЛИЙН БОХИРДОЛ

Сүхбаатар 6,400 2

Будда хүмүүс бидэнд сургахдаа “Хүн жаргалыг гаднаас эрээд хэрэггүй, Харин дотроосоо жаргалыг хайж олох хэрэгтэй” гэсэн байдаг. Жаргал гэдэг нь их идэж, их ууж, баян болохыг хэлдэггүй юм. Жаргал гэдэг нь сэтгэлийн амар амгаланг олохыг хэлж байгаа юм. Жаргалтай хүн гэж сэтгэлийн бохирдолоо арилгаж ариусгасан хүнийг хэлж байгаа юм.

THE NAME OF BURKHAN KHALDUN MOUNTAIN

Баабар 7,982 0

This article presents an original interpretation arguing that the name Burkhan Khaldun originates from the Arabic words “Burhan” (proof/evidence) + “Khaldun” (eternal) and comes through Manichaeism. However, in general academic sources and reliable places like Wikipedia, the mountain's name is accepted as “Mountain of God” or “Mountain of Buddha” in Mongolian, and the claim of Arabic origin is not the mainstream view.

БУРУУ ОРЧУУЛГААС БУРУУ УХАГДАХУУН

Баабар 35,572 0

Бид заримдаа орчуулгаар биш ч, үндсэн монгол нэршлүүдийг хооронд нь хольж ойлголт ухагдахууны төөрөгдөл бий болгодог. Хэрээ, турлиах, алагтуу гурвыг, боршувуу, болжмор, бялзуухай гурвыг хооронд нь ялгалгүй дуртайгаараа нэрлэнэ. Үнэндээ шал өөр шуувууд. Үүнтэй адил хөх ба цэнхэр, бор ба хүрэн, бөөрөнхий ба дугуй...? Харьцаа, харилцаа гэсэн шал өөр утгатай үгийг холиод “бэлгийн харьцаа” гэхээр эрхтнээ өөр нэгнийхтэй харьцуулж хэмжээд байгаа юм шиг? Үндэстний гэдгийг ч “үндэсний” гээд бараг дасчих шив дээ. Ганцхан Нэгдсэн үндэстний байгууллагын нэр л зөвөөрөө үлдэж. “Аугаа” гэдэг нь хүчирхэг, гарамгай, уужим, өгөөмөр, гэрэлт, эрчимт гэсэн утгатай, герег гаралтай үг. “Агуу” гэдэг бол том хөндий нүх, эндээс агуй, агуулах гэдэг үгс үүсчээ.

СЭТГЭЛЭЭ САЙЖРУУЛЖ, ГЭГЭЭРЭЛ РҮҮ ТЭМҮҮЛ

Сүхбаатар 4,450 0

Хүмүүс бидний амьдралд элдэв зовлон хямрал тохиолддог. Гэвч хүн зовлон жаргалыг туулж сэтгэлээ өөрчлөн сайжруулж амар амгаланд хүрч байж л амьдрал утга учиртай болдог. Сэтгэл амгалан бол амьдрал амгалан. Амар амгалан өөрөө гэнэт хүрээд ирдэг зүйл биш. Амар амгаланг бясалгалаар олдог юм. Сэтгэлээ өөрчлөхгүйгээр хүн хичнээн шинэ хувцас өмссөн ч, хичнээн амттай хоол идсэн ч юү ч өөрчлөгдөхгүй. Учир иймд хүн сэтгэлээ өөрчлөн сайжруулж, сэтгэлээ амар амгалан болгох нь чухал. Үүний тулд хүн эхлээд сэтгэлийн элдэв хүнд ачаанаас чөлөөлөгдөх хэрэгтэй.

ВЭНЭСҮЭЛЧҮҮД ЦЭЦЭГ БАРИН УГТЛАА

Баабар 36,578 0

Монро номлолын гол утга нь шинэ тивийг эзэлсэн европчуудыг хөөн гаргаад, Өмнөд болон Хойд Америкт оршин суугаа хүмүүсийг империалист ноёрхол дарлалаас чөлөөлөн өөр өөрсдийн тусгаар тогтнолыг нь олгуулах явдал ажгуу. Газар нутгаа тэлэхээр хоорондоо үргэлж байлддаг европчуудын байнгын уламжлалт сурсан дэглэмүүдийн тэмцэл нь саяхан тусгаар тогтносон АНУ-ын үндэснийй эрх ашигт аюул учруулна гэж үзсэнийх.

Бусад 9,076 нийтлэл байна