Дараагийн шийдвэрлэх үсрэлтийн өмнө үзэл суртлын бургилаан хэсэг намдана. Аянга ниргүүлэхийн өмнө нам гүм болгодог нь түүний дуртай барил. Энэ удаа аянга хорвоог тэр чигээр нь ниргэхээр зэхжээ.

Мөнгөний нөлөөллөөс ангид хэн ч, хаана ч байхгүй. Мөнгө бидний ихэнхийг төөрөгдүүлэх чадалтай. Мөнгөний талаарх хүн бүрийн ойлголт харилцан адилгүй. Мөнгө бидэнд эрсдэл, итгэл (өөртөө итгэх) болон аз жаргалын талаарх амьдралын чухал хичээлүүдийг сургамжилдаг. Тэгээд зогсохгүй, хүний ааш авирыг хуу илчилж, учир шалтгааныг ч тайлбарладаг. Ёстой л хамгийн дуулиант шоуг энд л үзнэ.

Орчин цагийн холбоо мэдээллийн технологи тэднийг дэлхийтэй зэрэгцүүлж харагдуулдаг ч уламжлалт оршихуйн өнгө гадрыг зассан төдий. Тэд хөвч тайгынхаа гүнээс гүнд нүүдэллэж, цаагаа маллаж, уламжлалт хэвшлээрээ амьдарсан хэвээр. Өв уламжлалаа хадгалан сэргээх үзэл санаа нэг талаасаа тэднийг хамгаалан тэтгэвч шинэчлэгдэн буй шинэ ертөнц хуучин уламжлал, үнэт зүйлсийг алхам алхмаар гадуурхан шахаж байдаг билээ. Ийм тэмцэл, үзэгдлийн уулзварт оршин байгаа цаатнуудын хувь заяа, хөвч тайгын гүн дэх хүмүүний соёлын бяцхан түүдэг юу өгүүлэхийг харцгаана.

Хөсрий нэртийн түүх юуг өгүүлнэ вэ? Монголын утга зохиолын тойм түүх, олон шатны сурах бичигт 17-р зууны үеийн “Асрагч нэртийн түүх” хэмээх нэг зохиолын тухай мэдээ сурвалжууд тааралддаг. Гэтэл “Асрагч” гэдэг нь “Жамба” гэсэн Төвд нэрийн монгол орчуулга бөгөөд тэр номыг зохиогч нь Жамба ноён гэх нэгэн язгууртан байсныг түүх сурвалжид тэмдэглэжээ. Эртний утга зохиолын тэрхүү нэг уламжлалаас санаа аваад би энэ номыг “Хөсрий нэртийн түүх” хэмээн нэр өглөө.

Харвард төгсөгчдийг монголчууд боловсрол мэдлэгийн оргилд хүрэгсэд хэмээн хүлээн авдаг байсан ч өдгөө хоёрдмол хандлага бий болжээ. Ийм хандлага Монгол төдийгүй дэлхий даяар байдаг аж. Харвад дэлхийн шилдэг оюутнуудыг элсүүлдэг сургууль байж мэдэх бөгөөд төгсөгчдөөс нь олон хүн амжилтад хүрснээр энэ сургуулийг төгсчихвөл амжилтад хүрдэг гэсэн төөрөгдөл үүссэн байж болно хэмээн Ролф Добэлли Цэгцтэй сэтгэх урлаг номдоо өгүүлжээ.

"Номд гарч буй муур нь амьтан хэдий ч амьд үлдэхийн тулд зовлонг үл хүсэх, жаргалд тэмүүлдгээрээ ижил гэсэн санаа илэрхийлэхээс гадна нөгөө талаас Дээрхийн Гэгээнтний муур болж ирснээрээ буруу сэтгэл, буруу үйлээ наманчилж, бие, хэл, сэтгэлээрээ гэгээрч байгааг харуулж байна. Үүгээрээ Бурханы номын охь шим болсон нинжин, асрахуй сэтгэлийг номложээ. Хүн төрөлхтөн бага балчир цагтаа эцэг, эхийн асрал халамжаас нэн ихээр хамаардаг. Тэдний асрамж халамжгүйгээр амьдарна гэдэг бэрх бол өтлөх насандаа мөн л хүний хайр халамжийг ахин үгүйлдэг. "