XX зуунд Монголын нутаг дэвсгэрт зөвлөлтийн цэрэг 1921, 1937, 1945, 1967 онд 4 удаа орж ирж байрласан байх ба Монгол орныг гаднын халдлагаас хамгаалах гэхээсээ илүүтэй оперативын багтаамж, оперативын орон зайгаас нь шалтгаалан буфер бүс, Оросын Сибирийг хамгаалах түшиц газар хэмээн үзэж цэргээ оруулсан байдаг.

Уул уурхайн цаана бөөн мөнгө харагдаж байгааг би үгүйсгэхгүй. Гэхдээ нийтээрээ тийшээ хушуураад хөөрцөглөөд байх нь арай эрт юм. Яг нарийндаа гарт баригдаад хийгээд байгаа үйлдвэрлэл бизнес гэж байхгvй, экспорт нь дан валют болж үрждэг ажил үйлчилгээ ирээдүй цаг дээр байгаа.

Тээр жил Москвад болсон аймшигт явдлыг эргэж сануулъя. Энэ бол МИАТ-аар үйлчлүүлдэг монголчууддаа өгч буй сэрэмжлүүлэг гэж хүлээн аваарай!

1964 оны 9 дүгээр сарын 1-нд Улаанбаатар хотын Лаборатори 1 дүгээр дунд сургуулийн 1-ийн “Г” ангийн алтан босгыг алхан орж билээ. Аав ээж, эмээ гурав маань хөтөлж очоод ээж маань патиардаж үлдээсэн түүхэн зураг энд байна. 1964 онд цувраад алхаж явсан хөвгүүд охид өнөөдөр ийм болчихоод, өтөлчихөөд байцгааж байгаа зургийг мөн зэрэгцүүллээ.

Ийм нэгэн яриатай түс тас гүргэр нөхөр Монгол Улсын ГЯЯ-ыг толгойлж явсан тухай ахмадууд дурсаж, зарим нь бүр дурсамж номдоо хүртэл биччихсэн байх аж. Ардын армиас, тэгээд бүр хурандаа цолтой бэлтгэл офицер гадаад харилцааны төв байгууллага руу томилогдон очиж яам толгойлсон түүх бараг байхгүй.

Сингапурын суу билэгт Ерөнхий сайд Ли Куан Ю гэдэг эрхмийн талаархи судалгаа дэлхий даяар үргэлжилсээр. Ямар ид шидээр тэр жижиг арлыг босгоод ирсэн юм бэ гэдэг нь хөгжиж буй Монгол мэтийн улсад бол томхон сургамж, жишээ, туршлага байх ёстойсон.