Аливаа улс үндэстний хоол хүнсний зүйлээ бэлтгэж боловсруулах арга ухаан нь тухайн үндэстэн, ястны соёл, аж төрөх ёс, зан заншил, байгаль, цаг агаар, мал, газрын баялаг, эдийн засаг зэрэгтэй салшгүй холбоотой бөгөөд түүхийн он жилүүдийн туршид нийгмийн хөгжил, хүмүүсийн хэрэглээг даган шинээр бүрэлдэхийн сацуу өмнөх үеэсээ хойч үедээ уламжлагдан үлдэж цаашид боловсронгуй болж хөгждөг зүй тогтолтой билээ.

“Хүнс маань эм болж, эм маань хүнс байх ёстой” гэсэн мэргэн сургаалийг Эртний Грекийн суут ухаантан, эмч Гиппократ нэгэнтээ айлдсан буй.

Морин жил гараад удаагүй байхад манайд олныг цочирдуулж айдас төрүүлсэн нэгэн үйл явдал болов.

Энэ жил нар, хур тэгширсэн дэлгэр сайхан зун болж байна. Улсын их баяр наадам, 120 шахам сумын тэгш тоотой ойн жил тохиож байна. Овоо тахилга, хурдан морины уралдаан ч ч цөөнгүй аж. Ийм болохоор та гэр бүл, найз нөхөд, түүнчлэн гадна дотнын зочид жуулчидтай хөдөө аялж жилд ганцхан удаа тохиолдох ээлжийн амралтаа тав тухтай өнгөрүүлэх нь ойлгомжтой.

Ээж, цай гэдэг хоёр үг салшгүй холбоотой. Ээжийнхээ чанасан аагтай сайхан цайг амталж өсөөгүй хэн ч байхгүй. Иймээс ч Монгол улсын гавьяат жүжигчин С. Жаврлангийн дуулдаг “Ээжийн чанасан цай”, гавьяат Н. Чулуунхүүгийн “Ээжийн бор аяга” гэхчилэн ардын болон зохиолын олон дуунд монгол хүний гайхамшигт ундаа болох цай, бас айл гэрийн галын бурхан болсон ээжийн тухай гардаг.

Хамгийн анхны генийн өөрчлөлттэй хүнсний ургамлуудыг АНУ-ын “Монсанто” корпораци гаргаж авчээ.