Манай дэлхий дээр өнөөдөр долоон тэрбум хүн амьдарч буй. Үүнээс нэг тэрбум нь үгээгүй ядуу аж. Энд Өмнөд Азийн, Төв Америкийн, Төв ба Зүүн Африкийн гуч гаруй орон хамаарч байна. Эдэн дунд далайд гарцтай нь ч бий, гарцгүй нь ч бий. Байгалийн баялагтай нь ч бий, баялаггүй нь ч бий.

Боловсрол сувгаар гарч байгаа “Хувь тавилангийн ээдрээ” киноны зохиолоос сэдэвлэсэн роман уншигчдын гарт очлоо. Романыг Артаньян буюу залуу зохиолч Д.Түмэн-өлзий бичсэн юм. Та бүхэнд хэсгээс нь толилуулья.

Төвөдийн бослого бол геополитикийн тэсрэлт Лхаст гарсан 1959 оны гуравдугаар сарын бослого нь Хятадын үзэл суртлын шахалт, гүн сүсэг бишрэлтэй Төвөдийн нийгмийн айдсаас үүдэлтэй. Харин бүс нутгийн хэмжээнд Хятад-Энэтхэгийн хилийн маргаан (NEFA/Arunachal Pradesh) хурцдах, ЗХУ-Хятадын харилцаа муудах, Хятадын дотоод улс төр ширүүсэх өргөн хүрээнд нөлөөлсөн. Далай ламыг хүчээр Бээжинд аваачиж магадгүй гэдэг цуурхал хүн амын айдсыг өдөөж, бослого болж хувирсан. Дээрхийн гэгээнийг хил давуулах шийдвэр гарсан мөчөөс асуудал олон улсын түвшинд хүрчээ.

Их Британийн ерөнхий сайдаар хоёронтоо томилогдон ажилласан Винстон Чөрчилл бол ХХ зууны түүхэнд тод томруунаар дуурсагдан үлдсэн улс төрийн зүтгэлтэн юм.

Хэрвээ та хуульч бол энэхүү ном Нийтийн эрх зүй (Common law)-д тулгуурлаж бичигдсэнийг шууд ойлгоно, иймдээ манай улс өөр эрх зүйн тогтолцоотой бөгөөд хууль, жишээ баримтууд нь биднийхтэй зөрөх, зарим нь тэс ондоо болохыг анзаарна. Үүгээрээ өөр гэдгийг сануулъя.

АНУ-ын улс төр судлаач, улс төрийн эдийн засагч, олон улсын харилцааны эрдэмтэн, зохиолч Фрэнсис Фукуяамагийн "Түүхийн төгсгөл ба сүүлчийн хүн" номоос